Een tinteling bij de kraan in Saltshof, en waarom ik dat niet meer wegwuif

Het was een zondagochtend in maart, kwart over negen, en ik stond op blote voeten in de bijkeuken. Met mijn ene hand haalde ik de was uit de machine, met de andere leunde ik op de rand van de gootsteen. Ineens voelde ik een prikkeling in mijn pols, zoals wanneer je met een natte vinger tegen een batterij komt. Ik trok mijn hand terug, keek naar de kraan en dacht dat ik het me verbeeldde.

Een prikje is geen grapje

Mijn eerste reactie was om het weg te lachen. Mijn man wilde het meteen nog eens proberen, maar daar heb ik hem van weerhouden, en terecht, bleek later. In plaats daarvan hebben we de groep van de bijkeuken in de meterkast uitgezet en pas daarna de stekker van de wasmachine eruit getrokken. Verder hebben we nergens meer aan gezeten en de was die dag bij mijn schoonmoeder in het centrum, vlak bij het kasteel, gedraaid.

Achteraf snap ik pas wat er aan de hand was. Een apparaat met een metalen behuizing, zoals een wasmachine, hoort via de randaarde van het stopcontact met de aarde verbonden te zijn. Ontstaat er in het apparaat een lekje, bijvoorbeeld bij een versleten verwarmingselement, dan loopt die lekstroom via de aardedraad weg. De aardlekschakelaar ziet dat er stroom verdwijnt en schakelt binnen een fractie van een seconde uit, bij 30 milliampère of minder. Ontbreekt de aarding, dan blijft de stroom op de behuizing staan en wacht hij op iemand die hem een weg naar de aarde geeft. Bijvoorbeeld via een natte voet en een metalen kraan.

Wat de elektricien vond

Op maandagochtend belde ik Elektricien Wijchen. Later die week stond er een monteur in onze bijkeuken met een meetkoffer. Hij mat eerst de aarding van het stopcontact. Die bleek er wel te zijn, maar de aardedraad zat los in de inbouwdoos, waarschijnlijk al sinds iemand jaren geleden het stopcontact had vervangen. Daarna testte hij de wasmachine apart en vond een flinke lekstroom bij het verwarmingselement. Twee kleine problemen die samen precies het verkeerde deden.

Wat me het meest bijbleef, was zijn uitleg over de aardlekschakelaar. Die is een vangnet en geen vervanging van goede aarding. Hij grijpt pas in als er al stroom ergens heen loopt waar dat niet hoort, en in het ergste geval loopt die stroom door jou. Hij testte ook de aardlekschakelaars in onze kast met het testknopje en met zijn meter, en liet zien hoe je zelf eens per half jaar op dat knopje drukt.

Waarom je het nooit laat zitten

Ik heb er sindsdien met een paar mensen in de buurt over gepraat, op het schoolplein en bij de bakker aan de Markt. Opvallend veel mensen herkennen het. Een buurman uit Woezik voelt al maanden iets bij zijn vaatwasser, een vriendin in Homberg krijgt soms een tik van de afzuigkap. Allemaal denken ze dat het statische elektriciteit is of verbeelding. Soms is dat zo, maar je weet het pas zeker als het gemeten is.

De wasmachine is vervangen, het stopcontact zit weer goed vast en de monteur heeft de rest van de bijkeuken meteen nagelopen. Toen ik er later met Elektricien Wijchen nog over belde, kreeg ik dezelfde boodschap als in de bijkeuken. Bij een tinteling zet je de groep uit, trek je de stekker eruit en laat je meten. Ik loop nu op zondagochtend met sloffen door de bijkeuken, gewoon omdat het prettig is, niet omdat het moet.